Zoek

Infectieziekten A-Z
Nieuwe Influenza A(H1N1) update 18 augustus 2009
19-08-2009

@rboinfect:

Samenvatting

Bericht (bron: inf@ct): Vaccinatieadvies Gezondheidsraad
17 augustus heeft de Gezondheidsraad haar advies ‘Vaccinatie tegen pandemische influenza A/H1N1 2009: doelgroepen en prioritering' aangeboden aan de minister van VWS.

Vaccinatie wordt aan de volgende risicogroepen geadviseerd:
- personen met een medisch risico conform de indicatie voor de jaarlijkse seizoensgriepvaccinatie, en alle gezonde 60-plussers
- zwangere vrouwen uit een medische risicogroep, maar dan alleen tijdens het tweede en derde trimester van de zwangerschap. Voor zwangere vrouwen die niet tot een medische risicogroep horen bevelen de deskundigen geen vaccinatie aan.
- gezondheidszorgpersoneel met mogelijk direct contact met patiënten uit de eerder gedefinieerde medische risicogroepen
- gezinsleden en mantelzorgers van mensen met een zeer hoog risico op ernstige ziekte en sterfte door griep.

Algehele vaccinatie van de Nederlandse bevolking wordt niet aanbevolen omdat het risico op complicaties bij Nieuwe Influenza A (H1N1) vooralsnog beperkt lijkt; en kennis over bijwerkingen van de vaccins nog niet ruimschoots beschikbaar is. De commissie die het advies heeft opgesteld, komt in september nogmaals bijeen om een eventueel ruimere indicatie (voor kinderen en adolescenten) te heroverwegen als meer informatie over vaccineigenschappen en patiëntenpopulatie beschikbaar is.

Prioritering binnen de genoemde groepen zal waarschijnlijk niet nodig zijn omdat het vaccin naar verwachting in voldoende hoeveelheden beschikbaar is. Het GR advies is beschikbaar op de website van de volgende link: http://www.gezondheidsraad.nl/sites/default/files/200910_0.pdf
 
Nieuwe LCI richtlijn pandemische influenza A/H1N1 2009
 
Voorlichtingsmateriaal kindercentra en scholen
In de afgelopen vrijdag verzonden informatie over Nieuwe Influenza A (H1N1) voor kindercentra, onderdeel van het draaiboek ‘Gezondheidsrisico's in een kindercentrum (0-4 jaar)', was de meldingsplicht niet goed vermeld. Dit is aangepast en de nieuwe versie treft u bij dit bericht. Ook bijgesloten is vergelijkbare informatie voor scholen, als onderdeel voor het draaiboek ‘Gezondheidsrisico's in een basisschool en buitenschoolse opvang'.
Op verzoek van GGD'en, en om consequent in de voorlichting te zijn, is in deze twee documenten ook aangepast dat bij een ziek kind zo nodig de huisarts moet worden geconsulteerd. Dit is ook in de bijgevoegde voorbeeldbrief voor scholen en kindercentra opgenomen.  
 
Uitwerking nieuw beleid
Vanaf 15 augustus geldt de nieuwe meldingsplicht. Daarmee komt de casusdefinitie te vervallen en is deze daarom van de website gehaald. In plaats daarvan hanteren we het meldingscriterium zoals opgenomen in de brief die naar alle artsen in Nederland is verzonden.
Bevestigde gevallen van Nieuwe Influenza A (H1N1) vastgesteld in psychiatrische instellingen hoeven niet gemeld te worden aangezien de patiënt niet vanwege de Nieuwe Influenza is opgenomen, tenzij de patiënt daaraan overlijdt. 
 
De NVVA zal haar richtlijn ‘Influenza preventie in verpleeghuizen en verzorgingshuizen' aanpassen voor Nieuwe Influenza A (H1N1).

Uitwerking behandelbeleid voor huisartsen
De kans dat iemand in Nederland met een influenza-achtig ziektebeeld op dit moment Nieuwe Influenza A (H1N1) heeft is nog niet heel groot. Het vindpercentage in de NIVEL-peilstationmonsters ligt momenteel rond de 10%. Het blind behandelen van personen die in een risicocategorie vallen zou nu tot overbehandeling leiden. Daarom adviseert de NHG om huisartsen bij patiënten met influenza-achtig ziektebeeld voorlopig nog wel te toetsen of zij een epidemiologische link hebben met een patiënt of onlangs verbleven in een land waar aanhoudende transmissie is, alvorens oseltamivir voor te schrijven. Voor patiënten met ernstig onderliggend leiden kan hierop een uitzondering gemaakt worden, bijvoorbeeld op geleide van de diagnostiek. De NHG heeft dit uitgangspunt na overleg met het CIb opgenomen in haar triage richtlijnen voor de huisartsen.

Antivirale middelen
Nu de verstrekking van oseltamivir volledig naar het reguliere circuit is overgedragen, zal de bevoorrading van oseltamivir aan de GGD'en worden gestopt. De nog aanwezige voorraad kan in eigen reserve worden gehouden.

Het ministerie van VWS zal alle ziekenhuisapotheken een kleine hoeveelheid zanamivir verstrekken voor bijzondere indicaties, zoals overgevoeligheid voor oseltamivir of personen die van parenterale voeding afhankelijk zijn.

In de tabel met patiëntencategorieën die voor oseltamivir in aanmerking komen, zoals verstuurd in de brief aan alle artsen in Nederland, zijn enkele verduidelijkingen aangebracht. De laatste versie van de tabel, met bijbehorend toelichtende tekst, is op de website beschikbaar: http://nvab.artsennet.nl/Artikel/Zwangerschap-postpartumperiode-en-werk.htm
 
Zwangerschap en H1N1
Ik ben zwanger. Word ik getest als ik denk dat ik Nieuwe Influenza A (H1N1) heb?
Als uw behandelende arts vermoedt dat u Nieuwe Influenza A (H1N1) hebt en u bent langer dan zes maanden zwanger, dan zult u virusremmers voorgeschreven krijgen en wordt laboratoriumonderzoek uitgevoerd om de diagnose te bevestigen. Het is verstandig om al met virusremmers te beginnen voordat de uitslag er is, want virusremmers werken het beste als u ermee begint binnen 48 uur na de eerste symptomen.
 
Ik ben zwanger. Moet ik iets doen tegen de koorts als ik Nieuwe Influenza A (H1N1) heb?
Nieuwe Influenza A (H1N1) gaat vaak gepaard met koorts. Hoge koorts kan weeën opwekken en is slecht voor uw ongeboren kind. Neem bij koorts hoger dan 38 graden Celsius contact op met uw verloskundige, huisarts of gynaecoloog en gebruik paracetamol om de koorts te verlagen.
 
Stel dat ik besmet raak tijdens mijn zwangerschap, mag ik dan wel virusremmers slikken?
Vrouwen in het derde trimester van de zwangerschap (langer dan zes maanden zwanger) hebben een iets grotere kans op complicaties van de griep, zoals longontsteking. Om die reden krijgen zwangere vrouwen in het derde trimester een virusremmer als zij Nieuwe Influenza A (H1N1) krijgen. Vrouwen die minder dan zes maanden zwanger zijn, krijgen alleen virusremmer als zij tot de zogenaamde risicogroepen behoren (mensen die jaarlijks een oproep krijgen voor de griepprik).
 
Ik ben zwanger. Kan ik wel op vakantie naar een land waar Nieuwe Influenza A (H1N1) veel voorkomt?
Als u op vakantie gaat naar een land waar veel Nieuwe Influenza A (H1N1) voorkomt, loopt u kans op een infectie met Nieuwe Influenza A (H1N1). U zult zelf de afweging moeten maken of u dit risico wilt nemen. Áls u gaat neem in ieder geval goede voorzorgsmaatregelen om besmetting zo veel mogelijk te voorkomen. Denk daarbij aan handen wassen en gebruik van papieren zakdoekjes. En vermijd contact met mensen die griep hebben.
 
Ik ben zwanger. Kan ik maatregelen nemen om te voorkomen dat ik Nieuwe Influenza A (H1N1) krijg?
U kunt de algemene hygiënische maatregelen in acht nemen om de kans op besmetting zo klein mogelijk te maken. Voor meer informatie over infecties en zwangerschap kunt u de folder: Voorkom infecties, uitgerekend nu!’ raadplegen (www.voorlichtingscentrum.nl).
 
Ik ben zwanger en op mijn werk/school is Nieuwe Influenza A (H1N1) uitgebroken. Moet ik nu thuis blijven?
Indien een zwangere tijdens de laatste drie maanden van haar zwangerschap werkzaamheden uitvoert waarbij een groter risico op blootstelling is (zoals werkzaamheden op een griepafdeling van een ziekenhuis), kan in overleg met de bedrijfsarts bekeken worden welke vervangende werkzaamheden kunnen worden uitgevoerd.
Bedrijfsgeneeskundige overwegingen: de bedrijfsarts wordt geadviseerd zwangere werkneemsters op te roepen voor een oriënterend preventief gesprek. Op grond van individuele medische omstandigheden, risicofactoren, werkomstandigheden en blootstellingrisico’s, kunnen er dan afspraken worden gemaakt.
 
Ik ben zwanger. Kan ik uit voorzorg virusremmers krijgen als ik op vakantie ga naar een land waar veel Nieuwe Influenza A (H1N1) voorkomt?
Nee. Het middel oseltamivir (productnaam Tamiflu) wordt niet preventief voorgeschreven en wordt alleen gegeven aan mensen die Nieuwe Influenza A (H1N1) hebben en een verhoogd risico lopen op complicaties.
Bedrijfsgeneeskundige overwegingen: zwangere werkneemsters worden geadviseerd geen zakelijke reizen te ondernemen naar landen en gebieden waar veel Nieuwe influenza voorkomt.
 
Mag ik gevaccineerd worden tegen de gewone seizoensgriep nu ik zwanger ben?
De gewone griepprik wordt in Nederland alleen geadviseerd aan zwangeren die elk jaar de griepprik krijgen omdat ze tot een risicogroep behoren. Ook tijdens de zwangerschap, ongeacht de zwangerschapsduur, kunnen zwangeren de griepprik tegen de gewone griep krijgen.
 
Vragen over vaccinatie (“veelgestelde vragen” update 18 augustus)
 
Is er ook een vaccin tegen het Nieuwe Influenza A (H1N1)-virus?
De farmaceutische industrie ontwikkelt momenteel vaccins die mensen kan beschermen tegen ziekte door deze griepvariant. Het zal in ieder geval nog twee maanden duren voordat het vaccin beschikbaar is.
 
Wanneer is het vaccin beschikbaar?
De vaccins worden op dit moment geproduceerd. De verwachting is dat eind oktober de eerste 20 miljoen doses in Nederland beschikbaar zijn. De rest volgt in de maanden daarna.
 
Is er voor iedereen vaccin tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) beschikbaar?
Ja, de Nederlandse overheid heeft een order geplaatst voor de aanschaf van 34 miljoen doses vaccins. Dit is voldoende om de gehele Nederlandse bevolking (inclusief die van de Nederlandse Antillen en Aruba) te kunnen vaccineren. Op dit moment komen in ieder geval mensen in door de Gezondheidsraad genoemde groepen voor vaccinatie in aanmerking
 
Krijgt iedereen een vaccin?
Nee, in eerste instantie wordt niet de hele Nederlandse bevolking gevaccineerd tegen Nieuwe Influenza A (H1N1). Tot nu toe verloopt Nieuwe Influenza A (H1N1) mild en lijken de ziekteverschijnselen veel op de seizoensgriep. Het risico op complicaties bij gezonde mensen lijkt beperkt. Daarnaast is er nog maar in beperkte mate kennis beschikbaar over de (eventuele) bijwerkingen van de vaccins, ook al wordt verwacht dat die niet ernstig zullen zijn. Daarom valt de risicoafweging op dit moment voor gezonde mensen anders uit dan voor kwetsbare groepen Wel kan het zijn dat de ontwikkelingen van de pandemie en het virus in een later stadium aanleiding zijn om toch de hele bevolking te vaccineren. De Gezondheidsraad en het RIVM houden dit in de gaten en passen als het nodig is hun advies aan.
 
Wie komt er in aanmerking voor een vaccin?
De belangrijkste doelstelling bij vaccinatie tegen het pandemische influenza A/H1N1 2009 virus is volgens de deskundigen de bescherming van personen met een verhoogd gezondheidskundig risico. De betekent dat volgende groepen komen in aanmerking voor een vaccin tegen Nieuwe Influenza A (H1N1):
  • mensen met een medisch risico: iedereen die een oproep krijgt voor de jaarlijkse griepprik inclusief alle gezonde 60-plussers
  • vrouwen die om medische redenen jaarlijks een oproep krijgen voor de griepprik en die vier maanden of langer zwanger zijn
  • personeel in de gezondheidszorg met mogelijk direct contact met patiënten uit medische risicogroepen
  • gezinsleden en mantelzorgers van mensen met een zeer hoog risico op ernstige ziekte en sterfte door griep.
Wat wordt de volgorde van vaccineren als het vaccin niet in een keer voldoende beschikbaar is? (wie krijgt het eerst een vaccin)
Waarschijnlijk komen er in één keer voldoende vaccins beschikbaar om alle mensen die in aanmerking komen voor een vaccin direct te vaccineren. We gaan er vanuit dat het dus niet nodig is om een volgorde te bepalen. Als er toch niet meteen voldoende vaccins beschikbaar zijn, wordt er in deze volgorde gevaccineerd:
  1. mensen met een medisch risico, waaronder zwangere vrouwen die vier maanden of langer zwanger zijn en die om medische redenen jaarlijks een oproep krijgen voor de griepprik, gezondheidszorgpersoneel met mogelijk direct contact met patiënten uit medische risicogroepen; gezinsleden en mantelzorgers van mensen met een zeer hoog risico op ernstige ziekte en sterfte door griep
  2. gezonde 60-plussers die jaarlijks een uitnodiging voor de griepprik krijgen.
Waarom zijn er per persoon twee vaccins nodig?
De laatste wetenschappelijke inzichten geven aan dat mensen twee keer gevaccineerd moeten worden om goed beschermd te zijn. Daarom is besloten om voor de hele Nederlandse bevolking (inclusief de Nederlandse Antillen en Aruba) voldoende vaccin aan te schaffen.
 
Hoeveel tijd zit er tussen de twee vaccins in?
Er zit standaard drie weken tussen de eerste en de tweede vaccinatie. Dit kan maximaal verlengd worden tot vier weken.
 
Welke beroepsgroepen krijgen een vaccin?
Gezondheidszorgpersoneel dat mogelijk direct contact heeft met patiënten die een verhoogd risico op complicaties hebben, wordt ook gevaccineerd. De belangrijkste reden hiervoor is dat vaccinatie van personeel in de gezondheidszorg bijdraagt aan de bescherming van kwetsbare patiënten. Juist ook omdat vaccinatie van de patiënten zelf niet altijd volledige bescherming biedt. Nadat het personeel gevaccineerd is kunnen ze patiënten, die vaak een lagere weerstand hebben, niet meer besmetten.
Daarnaast heeft vaccinatie als gunstige bijkomstigheid dat het ziekteverzuim onder personeel in de gezondheidszorg ook wordt beperkt, waardoor de zorgverlening zoveel mogelijk door kan gaan.
 
Waarom krijgen 60-plussers ook een vaccin, terwijl mensen die geboren zijn voor 1957 mogelijk beschermd zijn tegen het virus?
Er zijn aanwijzingen dat mensen die zijn blootgesteld aan de Spaanse Griep in 1918-1919 beter beschermd zijn tegen het nieuwe griepvirus. Dat geldt ook voor mensen die geboren zijn vóór 1957 omdat ze mogelijk in aanraking zijn geweest met de toenmalige griep die leek op de huidige griep. De bescherming is echter op dit moment nog te onzeker. Daarom komen deze mensen ook voor vaccinatie in aanmerking. Gemiddeld genomen hebben 60-plussers – als ze ziek worden – een hoger risico op ernstige ziekte en complicaties door deze griep. Daarom komen deze mensen ook in aanmerking voor griepvaccinatie.
 
Is het advies van de Gezondheidsraad en het RIVM definitief?
Het huidige advies van de Gezondheidsraad en het RIVM is opgesteld op basis van de getroffen patiënten tot nu toe en het beloop van de grieppandemie. Omdat dat de komende tijd kan veranderen komt de Gezondheidsraad in september 2009 weer bij elkaar. Dan wordt gekeken of er nog aanvullende aanbevelingen nodig zijn.
 
Moet ik zelf betalen voor het vaccin?
Als u behoort tot de medische risicogroep in aanmerking komt voor een vaccin hoeft u daar – net als voor de seizoensgriep vaccinatie – niet te betalen.
 
Is het vaccin veilig?
De vaccins die worden ingezet zijn de afgelopen jaren ontwikkeld voor bescherming tegen een verwant virus van het virus dat nu de grieppandemie veroorzaakt. Het bestandsdeel van het vaccin dat er voor zorgt dat het specifiek voor deze griep werkt, het zogenaamde antigeen, moet daarom worden aangepast. Voordat de aangepaste vaccins kunnen worden ingezet, moeten deze opnieuw aan de strenge veiligheidseisen voor registratie voldoen. De registratieprocedures voor de nieuwe vaccins lopen al bij de European Medicines Agency (EMEA). De EMEA is een instituut van de Europese Unie, dat er op toe ziet dat nieuwe geneesmiddelen veilig zijn. Zij stelt hiervoor strenge veiligheidseisen.
 
Waarom krijgen (gezonde) kinderen en jongeren geen vaccin, terwijl Nieuwe Influenza A (H1N1) tot nu toe veel bij hen voorkomt?
Zowel in het buitenland als in Nederland zijn tot nu toe relatief veel kinderen besmet met het nieuwe griepvirus. Het beloop van de griep onder kinderen is op dit moment mild. Zij lijken op dit moment geen verhoogd risico op ernstige ziekte en of complicaties van deze griep te hebben. Daarom wegen de mogelijke bijwerkingen van het vaccin niet op tegen de risico’s van de griep. In september 2009 - of eerder als dat nodig is – bekijkt de Gezondheidsraad opnieuw of het nodig is om kinderen en adolescenten te vaccineren.
 
Waarom krijgen niet alle zwangere vrouwen een vaccin?
Zwangere vrouwen die geen verhoogd risico op complicaties hebben, komen niet aanmerking voor vaccinatie. Voor zwangere vrouwen moeten de risico’s van het doormaken van (pandemische) griep en de mogelijke bescherming door vaccinatie zorgvuldig worden gewogen ten opzichte van de mogelijke nadelen van vaccinatie. Over het gebruik van het beschikbare vaccin bij zwangerschap zijn slechts weinig gegevens beschikbaar. Bij zwangere vrouwen uit een medische risicogroep wegen de risico’s op complicaties ten gevolge van de griep zwaarder dan de mogelijke bijwerkingen van het vaccin. Daarom worden zij wel gevaccineerd. Bij zwangeren zonder medisch risico valt die balans anders uit.
 
 Ik wil graag zwanger worden of ben misschien zwanger. Mag ik wel een vaccin?
Nee. Vrouwen die minder dan 3 maanden zwanger zijn, mogelijk zwanger zijn of op korte termijn zwanger willen worden, kunnen niet gevaccineerd worden. Bij gebrek aan gegevens, waarbij op theoretische gronden vooral in het eerste trimester nog niet alle risico’s voor de vrucht zijn uit te sluiten, wordt een zwangerschap in het eerste trimester als contra-indicatie voor vaccinatie gezien. Nadat iemand gevaccineerd is moet een zwangerschap 8 weken voorkomen worden. Tot 3 maanden zwangerschap heeft het vaccin risico’s voor het ongeboren kind.
Bedrijfsgeneeskundige overwegingen: zwangere werkneemsters behorende tot de risicogroepen en die minder dan drie maanden zwanger zijn, komen vooralsnog niet in aanmerking van vaccinatie. Bedrijfsartsen worden dan ook geadviseerd deze categorie werkneemsters actief op te sporen en uit te nodigen voor het preventieve spreekuur. Overwogen zou dan kunnen worden deze werkneemsters tijdelijk andersoortige werkzaamheden aan te bieden waarbij er geen sprake is van een verhoogde blootstelling.
 
Kan het vaccin tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) tegelijk gegeven worden met het jaarlijkse griepvaccin?
Er zijn nog niet voldoende gegevens bekend over de combinatie van het vaccin tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) en de jaarlijkse griepprik. Daarom worden ze vooralsnog niet tegelijk gegeven, maar afzonderlijk. Mensen die zowel in aanmerking komen voor het vaccin tegen Nieuwe Influenza als de reguliere griepprik moeten dus - voor zover we nu weten – 3 keer geprikt worden: 2 keer voor Nieuwe Influenza A (H1N1), 1 keer voor de jaarlijkse griepprik.
 
Waarom krijgt personeel in de gezondheidszorg een vaccin?
Gezondheidszorgpersoneel dat mogelijk direct contact heeft met patiënten die een verhoogd risico op complicaties hebben, wordt ook gevaccineerd. De belangrijkste reden hiervoor is dat vaccinatie van personeel in de gezondheidszorg bijdraagt aan de bescherming van kwetsbare patiënten. Juist ook omdat vaccinatie van de patiënten zelf niet altijd volledige bescherming biedt. Nadat het personeel gevaccineerd is kunnen ze patiënten, die vaak een lagere weerstand hebben, niet meer besmetten.
Daarnaast heeft vaccinatie als gunstige bijkomstigheid dat het ziekteverzuim onder personeel in de gezondheidszorg ook wordt beperkt, waardoor de zorgverlening zoveel mogelijk door kan gaan.