Bacteriële infecties van de placenta, vliezen of navelstreng veroorzaken vooral vroeggeboorten bij een zwangerschapsduur korter dan 30 weken. Dit komt waarschijnlijk door aan de infectie gerelateerde stoffen als cytokines en prostaglandines.
Dit houdt in dat we mogelijk altijd voorzichtig moeten zijn met infecties bij zwangeren. Een kweek blijkt maar in een minderheid van de gevallen een bruikbare bacteriële diagnose op te leveren. Overigens blijken de cultiveerbare organismen minder dan 1% van alle soorten in het leefmilieu, dus ook werkmilieu uit te maken! (Riesenfeld 2004)
Bij het onderzoek naar de oorzaken van vroeggeboortes werd een 16S ribosomaal RNA-analysemethode toegepast (Yping 2009). Hiermee bleek in 17 procent van de gevallen alsnog dat het vruchtwater bacteriën bevatte. Van de 15 bacteriesoorten die werden gevonden, waren er 9 niet eerder bij zwangeren ontdekt. Veel vrouwen bleken besmet met verschillende soorten. In totaal droeg tweederde van alle geïnfecteerde zwangeren intra-uterien bacteriën bij zich die niet of slecht te kweken zijn, maar wel op te sporen met RNA-analyse. Bij een controlegroep zonder vroeggeboorte werd geen enkele keer een agens aangetroffen.
Voor de bedrijfsarts betekent dit vooralsnog dat er zeker rekening gehouden moet worden met de reeds bekende voor de zwangere schadelijke agentia, maar ook met mogelijke andere soorten bacteriële belasting. Het wachten is op goede detectiemethoden die ook bruikbaar zijn in de werkomgeving. Maar nu al kan een nauwgezette analyse van de geboorte-uitkomsten in relatie tot het soort werkzaamheden, enig inzicht verschaffen. De voorzorgsbenadering dwing ons er tevens toe, bij twijfel over de negatieve invloed van infecties op het zwangerschapsverloop, het zekere voor het onzekere te nemen, en de zwangere zo weinig mogelijk daaraan bloot te stellen.
Bronnen
1. Uncultivated Bacteria as Etiologic Agents of Intra-Amniotic Inflammation Leading to Preterm Birth. Yiping W. Han Tao Shen, Peter Chung, Irina A. Buhimschi, and Catalin S. Buhimschi JOURNAL OF CLINICAL MICROBIOLOGY, Jan. 2009, p. 38–47 Vol. 47, No. 1
2. Metagenomics: genomic analysis of microbial communities. Riesenfeld C.S,, Schloss P.D., Handelsman J. 2004. Annu. Rev. Genet. 38:525-552